Vì sao cá voi thời nay to lớn hơn bao giờ hết

0
cá voi tấm sừng
Cá voi tấm sừng là loài cá voi có các sợi cứng thay cho răng.

Cá voi xanh thuộc loại cá voi tấm sừng là động vật lớn nhất được biết trên trái đất.

Thoạt nhìn điều này có vẻ hơi khó tin, nhưng chúng ta đang sống trong một thế giới đầy khổng lồ. Cá voi xanh là động vật lớn nhất di chuyển trên khắp hành tinh, dài hơn 30 m, cân nặng hàng trăm tấn. Cá voi xanh là một trong nhóm gọi là cá voi tấm sừng, chúng được phân biệt bởi các sợi lông cứng trên hàm trên xuống vòm miệng, thay thế cho răng. Các sợi lông cứng này có nhiệm vụ giữ lại các con mồi và cho phép nước chẩy qua. Loài cá voi tấm sừng này mất dần dần hết răng để thay thế bởi những sợi lông cứng cách đây 20 triệu năm. Chúng ta biết rất nhiều về cá voi tấm sừng, bao gồm cá voi xanh, cá voi lưng gù và cá voi đầu bò. Nhưng tại sao loài cá voi này lại tiến hóa thành khổng lồ?

Trong một bài báo được công bố hôm thứ ba tại tờ báo “Proceedings of the Royal Academy B”. Các nhà nghiên cứu đã phân tích 140 hóa thạch của cá voi tấm sừng, trong đó có 13 loài đương đại và 63 loài đã bị tuyệt chủng để tìm ra khi nào và tại sao chúng lại tiến hóa thành khổng lồ.

Ông Nick Pyenson một trong những tác giả của bài báo, người phụ trách động vật có vú biển tại Bảo tàng quốc gia Smithsonian lịch sử tự nhiên nói. “Chúng ta thật may mắn vì có khá nhiều mẫu hóa thạch của cá voi tấm sừng, cho phép chúng ta tìm hiểu vấn đề này,”

Dựa theo phân tích những hóa thạch, ông Pyenson và các đồng nghiệp đã có thể chứng minh việc tiến hóa của loài cá voi. Cá voi tấm sừng đã từng tương đối nhỏ, với chiều dài trung bình khoảng 5m tới 10m. Với kích thước này nó vẫn là loài động vật lớn so với trung bình, các nhà nghiên cứu nghĩ rằng cả hai loài cá voi có răng và cá voi tấm sừng đã trải qua một giai đoạn phát triển mạnh hàng triệu năm trước đây. Khi tổ tiên chúng chuyển từ vùng đất ra biển. Nhưng cách đây 4,5 triệu năm trước một cái gì đó đã thay đổi, và cá voi tấm sừng bắt đầu phát triển đáng kể. Các mẫu hóa thạch cho thấy kích thước của nhiều loại cá voi tấm sừng cùng thay đổi trong cùng một khoảng thời gian. Chắc chắn có một yếu tố bên ngoài đã tác động đến sự tăng trưởng đột ngột.

Cũng vào khoảng thời gian đó, trái đất trải qua sự khởi đầu của một kỷ băng hà. Biển bị đóng băng nhiều nơi, sông cũng bị đóng băng, chúng làm thay đổi các dòng hải lưu. Ông Pyenson và đồng nghiệp nghĩ rằng đây là nguyên nhân của sự thay đổi kích cỡ của loài cá voi tấm sừng.

Sự thay đổi trong khí hậu đã làm thay đổi các dòng hải lưu, tạo nên khu vực lạnh giầu chất dinh dưỡng có nhiều động vật phù du, là thức ăn chính của cá voi tấm sừng.

Trong khi số lượng con mồi có hạn, sự phân bố thức ăn tập trung vào nhiều điểm trên đại dương và tùy theo mùa. Các nhà nghiên cứu cho rằng, việc cá voi tăng kích cỡ là một điều hoàn toàn có ý nghĩa. Khi chúng to hơn chúng có thể di chuyển xa hơn, tới tận hàng ngàn km, như vậy chúng có thể di chuyển đến chỗ có nhiều con mồi theo từng mùa.

Ông Pyenson cho rằng cá voi tấm sừng đang sống trong một thời kỳ nguy hiểm, trên mép của một con dao. Đại dương đang bắt đầu axit hóa một số động vật phù du có thể bị ảnh hưởng có nghĩa là cá voi tấm sừng cũng sẽ bị ảnh hưởng. Rất có thể có người chiến thắng và kẻ thua cuộc. Một số loài khổng lồ có thể bị tiệt chủng, một số khác lại có thể phát triển mạnh mẽ hơn, như chúng ta đã thấy sự tiến triển của động vật, đó là luật tiến hóa. Ông Pyenson nói thêm, nhưng ngoài luật tiến hóa của tự nhiên cá voi tấm sừng còng có thêm nguy hiểm khác, đó là khi con người tích cực săn bắt hải sản trong đó có cả cá voi, khai thác chúng như một nguồn tài nguyên thiên nhiên, nhất là cá voi tấm sừng. “Đó có thể có hậu quả sinh thái sâu sắc mà chúng ta chưa thể biết được”.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here